doctor measuring pressure
Zakrzepica żył

Badanie elektrokardiograficzne (EKG)


Serce kurcząc się i rozkurczając działa jak pompa, która transportuje krew naczyniami krwionośnymi do wszystkich komórek naszego organizmu. Skurcze mięśnia sercowego są możliwe dzięki działaniu na jego komórki uporządkowanych impulsów elektrycznych powstających i rozprzestrzeniających się w tzw. układzie bodźcoprzewodzącym serca.

Układ ten składa się z kilku elementów: węzła zatokowo-przedsionkowego, węzła przedsionkowo komorowego, pęczka Hisa dzielącego się na dwie odnogi i włókien Purkiniego. Prawidłowa budowa i czynność układu bodźcoprzewodzącego jest warunkiem niezbędnym do pracy serca w odpowiednim rytmie, z odpowiednią częstotliwościa, a co za tym idzie – do wydolnego funkcjonowania tego narządu jako pompy. 

To, czy impulsy w naszym sercu są wytwarzane we właściwym miejscu i czy przewodzone są prawidłowo między kolejnymi elementami układu bodźcoprzewodzącego jest często możliwe do ustalenia dzięki szeroko dostępnemu, szybkiemu i nieinwazyjnemu badaniu, jakim jest elektrokardiografia.

Co to jest EKG?

Standardowe badanie elektrokardiograficzne, czyli inaczej EKG, jest najczęściej wykonywanym badaniem w diagnostyce chorób serca. Pozwala ono na wykrycie zaburzeń rytmu serca, niedotlenienia mięśnia sercowego i innych patologii tego narządu. Poza standardowym badaniem elektrokardiograficznym istnieją także inne jego rodzaje (najpopularniejsze to elektrograficzna próba wysiłkowa i badanie elektrograficzne metodą Holtera), które służą pogłębieniu diagnostyki w pewnych wybranych grupach chorych.

Kiedy lekarz zleca wykonanie badania elektrokardiograficznego?

Standardowe badanie elektrokardiograficzne wykonywane jest często jako jeden z elementów profilaktycznych badań okresowych. Niezbędne jest też przed wszelkiego rodzaju operacjami chirurgicznymi. 

Lekarz podejrzewając chorobę serca, zawsze kieruje na badanie EKG. Jego wynik może pomóc w diagnostyce takich dolegliwości, jak na przykład: ból w klatce piersiowej, duszność, uczucie kołatania serca, zawroty głowy, czy szybkie męczenie się podczas wysiłku fizycznego.

Charakterystyczne są zmiany w EKG występujące w czasie niedotlenienia mięśnia sercowego, do którego dochodzi w przebiegu miażdżycy (ale też anemii i innych schorzeń). Często pozwalają one określić lokalizację i rozmiar niedotlenionego obszaru serca. Nieprawidłowy wynik badania, mogący wskazywać na skrajną postać niedotlenienia, czyli zawał serca jest wskazaniem do pilnego leczenia w szpitalu.

Uczucie kołatania serca, zawroty głowy i inne dolegliwości mogą znaleźć swoje odbicie w badaniu EKG w postaci zaburzeń rytmu serca, czyli arytmii. 

EKG wykonywane jest także u pacjentów, u których podejrzewane są zaburzenia stężenia elektrolitów, takich jak potas, magnez czy wapń we krwi, gdyż obraz krzywej EKG jest dobrym ich odzwierciedleniem. EKG służy też do monitorowania stanu serca u osób leczonych z powodu różnych chorób lekami, które mogą uszkadzać serce. 

Jak oceniany jest wynik badania jak?

Badanie EKG zapisywane jest przez aparat (elektrokardiograf) na taśmie papieru milimetrowego w postaci kilku wykresów. Każdy z nich składa się z załamków (oznaczanych kolejnymi literami: P, Q, R, S, T, U) i łączących je odcinków, obrazujących czynność elektryczną serca. Na podstawie ich kształtu, po pomiarze długości poszczególnych elementów wykresów, lekarz ocenia, czy wynik jest prawidłowy. EKGmoże być interpretowane tylko i wyłącznie w połączeniu z informacjami o pacjencie. Uwzględniana jest  jego płeć, wiek, zgłaszane dolegliwości, przebyte choroby, operacje, przyjmowane leki. Czasem lekarz może poprosić o wyniki wcześniej wykonywanych badań EKG. 

Prawidłowy wynik EKG nie jest dowodem braku choroby serca, ale wynik nieprawidłowy wymaga zawsze dalszej diagnostyki lub powtórzenia badania.

Jak przebiega badanie i ile trwa?

Badana osoba proszona jest o rozebranie się od pasa w górę, zdjęcie rajstop lub skarpetek i położenie się na kozetce. W czasie standardowego badania EKG badający umieszcza sześć elektrod na klatce piersiowej (są to tzw pl.wikipedia.org. elektrody przedsercowe) oraz  po jednej elektrodzie na każdej kończynie badanej osoby (elektrody kończynowe). Są one oznakowane i mają określony kolor, gdyż nie jest obojętne, która elektroda znajdzie się na której pozycji. Elektrody muszą dobrze przylegać do ciała pacjenta, co uzyskuje się przez posmarowanie skóry w miejscu ich przyłożenia niewielką ilością wody lud żelu. Czasami konieczne jest zgolenie owłosienia. 

  • Pacjent w trakcie badania powinien rozluźnić mięśnie, oddychać spokojnie i nie wykonywać żadnych ruchów. Następnie, gdy osoba wykonująca badanie o to poprosi, należy nabrać powietrza i przez chwilę nie oddychać. 

 

  • Całe badanie trwa zwykle kilka do kilkunastu minut, a jego długość uzależniona jest również od występujących czasem problemów technicznych (np. odklejenia się elektrod przedsercowych, konieczności powtórzenia badania z powodu niestosowania się pacjenta do zaleceń osoby badającej). 
  • Pacjent, który zgłasza się na EKG nie musi być na czczo. Palenie papierosówbezpośrednio przed wykonaniem badania może mieć wpływ na jego wynik .

Badanie holterowskie EKG

Pojedyncze badanie elektrokardiograficzne trwa kilka minut i dlatego jeśli zaburzenia rytmu serca nie występują stale, to w tak krótkim czasie mogą nie zostać one uchwycone. W takich sytuacjach niezwykle przydatnym narzędziem diagnostycznym jest holterowskie badanie elektrokardiograficzne, które inaczej nazywane jest  ambulatoryjnym monitorowaniem EKG. Polega ono na stałym, 24-godzinnym, nieprzerwanym zapisie czynności serca i połączeniu go z dolegliwościami zgłaszanymi w tym czasie przez pacjenta.

Do badania wykorzystywane jest urządzenie elektroniczne, które mocowane jest przy pasku lub na ramieniu, przez całą dobę zapisujące czynność serca. W sytuacji, gdy pacjent odczuwa dolegliwości (ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, duszność) wciska odpowiedni przycisk na urządzeniu, a informacja ta zostaje przez nie odnotowana. Badanie pozwala monitorować czynność serca w czasie wykonywania codziennych czynności, w trakcie snu, odpoczynku, chodzenia, pracy. Zapisane dane są przetwarzane przez komputer, a następnie interpretowane przez lekarza, z uwzględnieniem notatek pacjenta.

Badanie wykonywane jest u osób, u których dolegliwości mogą wskazywać na występowanie okresowych zaburzeń rytmu serca (arytmii) lub niedokrwienia mięśnia sercowego, a także u pacjentów leczonych z powodu arytmii celem oceny skuteczności terapii. Pacjenci z wszczepionym rozrusznikiem serca poddawani są badaniu holterowskiemu, aby sprawdzić, czy funkcjonuje on prawidłowo. Służy ono także do kontroli czynności elektrycznej serca po zawale lub po zabiegach kardiochirurgicznych.

Badanie wysiłkowe EKG

Jest nazywane inaczej elektrokardiograficzną próbą wysiłkową pl.wikipedia.org. Pozwala na ocenę funkcji serca w warunkach wysiłku fizycznego i jest to jedno z częściej wykonywanych badań w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca (czyli inaczej choroby wieńcowej). Służy także do oceny bezpiecznego poziomu tolerancji wysiłku u pacjentów z chorobami serca, co ma duże znaczenie na przykład przed planowaną rehabilitacją ruchową. 

Obciążenie fizyczne uzyskiwane jest najczęściej przez chodzenie na bieżni ruchomej lub pedałowanie na rowerku ćwiczeniowym. Zarówno przed badaniem jak i w czasie jego trwania monitorowana jest czynność serca, ciśnienie tętnicze, a dzięki umieszczonym na klatce piersiowej elektrodom elektrokardiograficznym – czynność elektryczna serca. Obciążenie fizyczne jest zwiększane stopniowo, aż do ściśle określonego dla każdego pacjenta poziomu (wyznaczanego w zależności od płci, wieku), na którym to lekarz decyduje o przerwaniu badania. 

Sygnałem do zakończenia próby wysiłkowej są także zmiany w zapisie EKG(zaburzenia rytmu serca), nieprawidłowy wzrost lub spadek ciśnienia krwi, częstości akcji serca czy objawy takie jak ból w klatce piersiowej, ekstremalne wyczerpanie fizyczne czy duszność. Taka nieprawidłowa reakcja na wysiłek fizyczny może świadczyć o zmniejszonej wydolności mięśnia sercowego i sugerować obecność choroby serca lub zwiększone ryzyko jej wystąpienia. 

Badanie trwa zwykle 45–90 minut. Bezpośrednio przed nim nie należy spożywać posiłków ani palić papierosów. 

Rate this post